Nowa metoda leczenia polega na precyzyjnym zidentyfikowaniu ognisk chorobowych, dostosowaniu terapii do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz bieżącej ocenie skuteczności leczenia. Tak właśnie funkcjonuje teranostyka, szybko rozwijająca się dziedzina onkologii. Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach uruchomił Oddział Terapii Izotopowej, który integruje zaawansowaną diagnostykę obrazową z terapią radioizotopową. Cała inwestycja wyniosła około 145 mln zł.
Oddział Terapii Izotopowej Zakładu Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej został otwarty 22 czerwca. W ceremonii wzięli udział m.in. minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda, wiceminister nauki Marek Gzik oraz zastępczyni prezydent Gliwic Agnieszka Dylewska.
W nowym obiekcie przewidziano 65 łóżek, specjalistyczne gabinety oraz pracownie z nowoczesnymi systemami diagnostycznymi. Choć budynek jest gotowy, przenoszenie działalności z poprzedniej siedziby nadal trwa. Pacjenci będą przyjmowani w nowej lokalizacji po zakończeniu całego procesu.
– Obiekt jest odebrany i gotowy do przyjęcia pacjentów. Jesteśmy w trakcie przenoszenia działalności. Mamy nadzieję, że do 31 lipca wszystko zacznie działać w nowym miejscu – powiedział podczas otwarcia dyrektor NIO, dr hab. n.med. Sławomir Blamek.
Integracja diagnostyki i terapii
Nowy oddział stanowi kompleksowe centrum teranostyczne. Metoda ta łączy dokładne rozpoznawanie nowotworów z leczeniem dostosowanym do biologicznych cech choroby i indywidualnych potrzeb pacjenta. Radiofarmaceutyk umożliwia lokalizację komórek nowotworowych, a wybrany izotop może być wykorzystany do ich eliminacji.
– Oddział Terapii Izotopowej to pierwszy w Polsce nowoczesny ośrodek, który integruje zaawansowaną diagnostykę obrazową z terapią radioizotopową, umożliwiając spersonalizowane leczenie zgodnie z aktualnymi standardami teranostyki. Teranostyka, łącząca diagnostykę i leczenie „szyte na miarę” dla pacjenta, to jeden z najszybciej rozwijających się obszarów onkologii – podkreśla prof. dr hab. n. med. Daria Handkiewicz-Junak, kierownik Zakładu Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej w NIO.
Dla pacjentów oznacza to lepszy dostęp do nowoczesnych terapii, szybsze rozpoczęcie leczenia oraz dokładniejsze monitorowanie jego postępów.
Zakres terapii
W nowym oddziale będą realizowane terapie izotopowe z użyciem nowoczesnych radiofarmaceutyków, w tym izotopów emitujących promieniowanie alfa i beta.
Zakres leczenia obejmie terapie PSMA dla pacjentów z rakiem prostaty, leczenie nowotworów neuroendokrynnych, raka tarczycy oraz rzadkich nowotworów. Obiekt został przystosowany do terapii przed transplantacjami.
W szczególności istotne jest leczenie dzieci z neuroblastomą – złośliwym nowotworem, który najczęściej występuje u najmłodszych. Gliwicki instytut to jedyny ośrodek w Polsce prowadzący taką terapię, wymagającą ścisłej współpracy medycyny nuklearnej z zespołami onkologii dziecięcej.
Zakład Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej NIO jest także wiodącym ośrodkiem leczenia raka tarczycy, z rocznym przyjęciem ponad 5 tys. pacjentów.
Zaawansowane obrazowanie
Jednym z kluczowych elementów nowego centrum jest zaawansowana diagnostyka. Cyfrowe systemy PET/CT oraz SPECT/CT łączą obrazowanie procesów zachodzących w organizmie z tomografią komputerową. Umożliwiają one precyzyjne lokalizowanie ognisk choroby, ocenę aktywności biologicznej nowotworu, monitorowanie skuteczności terapii oraz planowanie jej kolejnych etapów.
Nowoczesna aparatura poprawia jakość obrazów, skraca czas badań i redukuje dawkę promieniowania nawet o 50%, co zwiększa bezpieczeństwo pacjentów oraz personelu.
Jakość badań PET/CT w gliwickim instytucie potwierdza certyfikat EARL, zapewniający porównywalność wyników między wiodącymi ośrodkami medycyny nuklearnej.
W ramach projektu instytut zakupił także dwie gammakamery, aparaty USG, zmodernizowany rezonans magnetyczny oraz narzędzia chirurgiczne do leczenia nowotworów ginekologicznych. Projekt obejmował również rozwój chirurgii onkologicznej w leczeniu nowotworów narządu ruchu.
Architektura budynku
Sześciokondygnacyjny obiekt, w całości podpiwniczony, ma ponad 28 tys. m³ kubatury i niemal 5 tys. m² powierzchni użytkowej. Połączono go z budynkiem klinicznym podziemnym tunelem oraz łącznikiem napowietrznym.
Wewnątrz znajdują się gabinety lekarskie i zabiegowe, strefy dla pacjentów oraz ciągi komunikacyjne zaprojektowane zgodnie z normami bezpieczeństwa radiologicznego.
Stworzono również pracownię izotopową klasy II, wyposażoną w komorę laminarną, licznik promieniowania gamma oraz spektrometr masowy. Te urządzenia umożliwiają przeprowadzanie zaawansowanych analiz biologicznych i precyzyjniejsze monitorowanie efektów leczenia radioizotopowego.
Budowla ma system oczyszczania, który zapobiega przedostawaniu się izotopów do środowiska, a transport substancji promieniotwórczych odbywa się odrębną drogą, co zwiększa bezpieczeństwo pacjentów i personelu.
Wykonawcą inwestycji była firma Mostostal Zabrze.
Potencjał badawczy
Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach jest jedynym ośrodkiem w Polsce dysponującym pełnym zapleczem do opracowywania radiofarmaceutyków. Cały proces odbywa się w jednym miejscu: od produkcji izotopów w cyklotronie po badania przedkliniczne i zastosowanie nowych preparatów w diagnostyce lub leczeniu pacjentów.
Nowy oddział ma również wzmocnić potencjał naukowy instytutu.
– Oddział Terapii Izotopowej Zakładu Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej będzie miejscem rozwoju innowacyjnych terapii radioizotopowych oraz badań klinicznych, co zapewni pacjentom dostęp do najnowocześniejszych metod leczenia, dotychczas dostępnych tylko w wybranych ośrodkach Europy – zaznacza dyrektor NIO.
Zakład jest jednym z kluczowych ośrodków referencyjnych medycyny nuklearnej w Polsce i Europie, posiadającym status centrum doskonałości ENETS. Uczestniczy również w europejskich sieciach eksperckich ENDO-ERN i EURACAN, powołanych przez Komisję Europejską w celu zapewnienia wysokiej jakości leczenia pacjentom z rzadkimi chorobami i nowotworami.
Inwestycja 145 mln zł
Całkowity koszt budowy nowego obiektu wyniósł około 110 mln zł. Cały projekt, obejmujący zakup i modernizację wyposażenia, osiągnął wartość około 145 mln zł. NIO otrzymał na jego realizację około 122,7 mln zł dofinansowania z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Po przeniesieniu oddziału, dotychczasowy budynek pozostanie w użyciu do celów medycznych i badawczych. Instytut planuje zwiększenie liczby stanowisk do chemioterapii oraz rozwój zaplecza naukowego, w tym utworzenie laboratorium do syntezy komórek CAR-T, wykorzystywanych w nowoczesnych terapiach onkologicznych.
Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda oceniła inwestycję jako „ważną i nowoczesną”, podkreślając, że wpisuje się ona w długofalową strategię rozwoju gliwickiego ośrodka.
– Warto zwrócić uwagę na otoczenie. Powstały zielone strefy dla pacjentów, miejsca do relaksu, co jest dobrze zaplanowane. Projekt uwzględnia również rozwiązania proekologiczne, działające na rzecz środowiska i zgodne z ideą zrównoważonego rozwoju – dodała minister Sobierańska-Grenda.
Na ochronę zdrowia w województwie śląskim przeznaczono z Krajowego Planu Odbudowy około 2 mld zł, z czego 1,7 mld zł trafiło bezpośrednio do szpitali.
Nowy oddział terapii izotopowej wzmacnia pozycję Gliwic jako kluczowego ośrodka medycyny nuklearnej i onkologii w Polsce, umożliwiając leczenie większej liczby pacjentów oraz rozwój spersonalizowanych terapii.