Granice miast kończą się na mapie, lecz codzienne wyzwania mieszkańców są znacznie szersze. W obszarach takich jak transport, rynek pracy, energetyka i rozwój gospodarczy, współpraca ponadlokalna staje się niezbędna. Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) zyskała nowe narzędzia dzięki ustawie podpisanej przez Prezydenta RP 2 lipca.
Podpisana ustawa stanowi koniec długotrwałych starań o nowelizację przepisów dotyczących pierwszej w Polsce ustawowej metropolii. Nowe przepisy zmieniają oraz rozszerzają wcześniejsze regulacje dotyczące związku metropolitalnego w województwie śląskim, co pozwoli GZM na szersze działania w interesie 41 miast i gmin, które ją tworzą.
Jak zauważa Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic:
„Nowe kompetencje dają GZM realne narzędzia do prowadzenia wspólnej polityki w obszarach kluczowych dla przyszłości regionu – od transformacji energetycznej i rozwoju gospodarczego, przez edukację i rynek pracy, po gospodarkę komunalną. Silna Metropolia to silniejsze samorządy i większe możliwości pozyskiwania inwestycji, tworzenia nowych miejsc pracy oraz poprawy jakości życia mieszkańców.”
Poszerzone możliwości współpracy
Nowe przepisy rozszerzają katalog obszarów działalności GZM, obejmując m.in. politykę gospodarczą, transformację energetyczną, rynek pracy oraz współpracę z uczelniami. GZM będzie mogła podejmować działania w sprawach, które wpływają na życie mieszkańców wielu miast, niezależnie od granic administracyjnych.
Leszek Pietraszek, przewodniczący Zarządu GZM, podkreślił:
„To bardzo ważny dzień dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii i ponad dwóch milionów jej mieszkańców. Po dziewięciu latach funkcjonowania otrzymujemy nowe narzędzia, które pozwolą nam jeszcze skuteczniej odpowiadać na wspólne wyzwania.”
Przystosowanie przepisów do potrzeb regionu
Nowelizacja ustawy metropolitalnej była od lat istotnym postulatem GZM i ma na celu poprawienie dopasowania przepisów do potrzeb metropolitalnego obszaru zamieszkiwanego przez ponad dwa miliony osób.
O zmiany zabiegali samorządowcy oraz przedstawiciele środowisk akademickich i gospodarczych. Wspólny apel do Prezydenta RP o podpisanie nowego prawa został wystosowany w czerwcu, podkreślając dotychczasową skuteczność GZM jako narzędzia współpracy samorządów.
Leszek Pietraszek dodał:
„Metropolia powstała po to, by wspólnie rozwiązywać problemy, które nie kończą się na granicach administracyjnych jednej gminy. Przez dziewięć lat pokazaliśmy, że taka współpraca działa. Teraz będziemy mogli robić więcej.”
Jedyna taka metropolia w Polsce
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia została utworzona w 2017 roku jako pierwszy w Polsce związek metropolitalny na mocy odrębnej ustawy. Obszar ten obejmuje 41 miast i gmin z populacją wynoszącą blisko 2,1 mln osób.
W ciągu dziewięciu lat istnienia GZM zbudowała jeden z największych systemów transportu publicznego w Polsce, integrując różne środki transportu i wspierając współpracę samorządów w kluczowych dla regionu obszarach.
Nowe kompetencje wprowadzone przez podpisanie ustawy mają na celu jeszcze lepsze wykorzystanie potencjału współpracy pomiędzy gminami oraz efektywniejsze podejście do wspólnych wyzwań.