Od maja 2026 roku obowiązuje nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia dotyczące standardów organizacyjnych w opiece okołoporodowej. Zmiany mają na celu zapewnienie kobietom indywidualnego traktowania oraz poszanowanie ich decyzji dotyczących porodu.
Perinatologia to obszar medycyny, który koncentruje się na opiece nad kobietą w ciąży, płodem oraz noworodkiem w okresie okołoporodowym. Zajmuje się diagnostyką i leczeniem ciąż wysokiego ryzyka oraz opieką nad płodem, który może mieć powikłania. Opieka perinatalna ma na celu zapewnienie kompleksowej opieki medycznej zarówno kobiecie w ciąży, jak i dbanie o rozwój płodu oraz noworodka.
W zakres opieki okołoporodowej wchodzą:
- promocja zdrowia,
- planowanie rodziny,
- opieka przedkoncepcyjna,
- wykrywanie zagrożeń dla matki i płodu,
- opieka medyczna w czasie ciąży, porodu i połogu.
Opieką zajmują się:
- lekarze perinatolodzy i położnicy,
- neonatolodzy,
- wykwalifikowane położne.
Nowe standardy w opiece okołoporodowej wprowadzają:
- rozszerzenie kompetencji personelu medycznego, ze szczególnym uwzględnieniem roli położnych,
- zmiany organizacyjne, takie jak zapewnienie dostępu do świadczeń zdrowotnych dla kobiet z szczególnymi potrzebami,
- wzmocnienie praw kobiet oraz ich realną możliwość korzystania z tych praw.
Ważnym jest, aby zadbać o siebie w czasie ciąży, a także regularnie контакować się z lekarzem prowadzącym oraz korzystać z pomocy położnej.
Kluczowe zmiany
Nowe standardy wprowadzają zmiany w kilku obszarach:
- Edukacja przedporodowa rozpocznie się już od potwierdzenia ciąży, z podkreśleniem roli ojca dziecka.
- Poszerzenie zakresu badań w ciąży - wprowadzenie nowych badań, w tym w kierunku wirusa HBV.
- Łatwiejszy dostęp do znieczulenia - zwiększenie dostępności znieczulenia zewnątrzoponowego oraz publikacja informacji o metodach łagodzenia bólu porodowego przez szpitale.
- Zobowiązanie do kontaktu skóra do skóry – również przy porodach zabiegowych, jeżeli stan zdrowia matki i noworodka na to pozwala. Po porodzie każda matka będzie miała zapewnione co najmniej dwie godziny nieprzerwanego kontaktu z noworodkiem.
- Ochrona kobiet w trudnych sytuacjach - wprowadzenie zakazu umieszczania w jednej sali kobiet po poronieniu lub porodzie martwego dziecka z matkami, które urodziły zdrowe dziecko.
- Ograniczenie interwencji medycznych - ograniczenie rutynowych interwencji do niezbędnych, z poszanowaniem zasad bezpieczeństwa zdrowotnego.
- Wzmocnienie promocji karmienia piersią - zapewnienie rozszerzonej opieki laktacyjnej oraz wsparcia w bezpiecznym hamowaniu laktacji.
- Możliwość spożywania posiłków podczas porodu - umożliwienie spożywania lekkostrawnych posiłków po konsultacji z personelem medycznym.
- Większa rola położnej - zapewnienie profesjonalnej opieki położnej w domach kobiet w okresie połogu, także w przypadku hospitalizacji dziecka.
Placówki medyczne są zobowiązane do aktualizacji procedur, przeszkolenia personelu oraz publikacji nowych informacji dla pacjentek.
Podstawa prawna
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej (Dziennik Ustaw 2025 r. poz. 1525).