Gerard Bańka
Gerard Paweł Bańka
Gerard Paweł Bańka (ur. 18 sierpnia 1908 w Gliwicach, zm. 26 grudnia 1992 w Katowicach) był polskim księdzem rzymskokatolickim, proboszczem parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie oraz dziekanem dekanatu chorzowskiego. Był szykanowany przez władze PRL.
Życiorys
Gerard Bańka urodził się 18 sierpnia 1908 roku w Gliwicach, gdzie rozpoczął edukację w szkole podstawowej, a następnie w gimnazjum. W 1922 roku przeprowadził się z rodziną do Katowic, kontynuując naukę w Państwowym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza. W 1927 roku uzyskał świadectwo dojrzałości i wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie oraz podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Święcenia kapłańskie otrzymał w czerwcu 1932 roku.
Swoją pracę duszpasterską rozpoczął w parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Mysłowicach. Był katechetą w Miejskim Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczym Męskim oraz w gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Katowicach. We wrześniu 1933 roku został katechetą w Miejskim Gimnazjum Żeńskim w Katowicach. W październiku 1935 roku biskup Stanisław Adamski powierzył mu obowiązki kapelana harcerskiego hufca żeńskiego w Katowicach oraz moderatora szkolnej Sodalicji Mariańskiej.
Po wybuchu II wojny światowej został wikariuszem substytutem w parafii pw. Matki Bożej Królowej Różańca Świętego w Łaziskach Górnych, gdzie odbudowywał spalony kościół. Po wojnie powrócił do pracy katechetycznej w żeńskim gimnazjum w Katowicach. W sierpniu 1947 roku przeniesiono go do parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie, gdzie początkowo był administratorem, a następnie proboszczem. W 1948 roku został kapelanem wojskowym, odprawiając msze św. w koszarach w Katowicach, Gliwicach i Tarnowskich Górach. W 1952 roku z jego inicjatywy krakowski malarz Adam Bunsch wykonał polichromię w kościele parafialnym.
W okresie PRL był szykanowany przez władze, oskarżany o współpracę z hitlerowcami i zły wpływ na młodzież. W 1953 roku został pozbawiony funkcji proboszcza pod naciskiem władz, a jego miejsce zajął "ksiądz patriota" Piotr Kowolik. Przez ponad rok bronił się przed usunięciem z parafii, ale ostatecznie został administratorem parafii św. Piotra i Pawła w Woszczycach, gdzie przeprowadził remont ogrzewania w kościele.
W grudniu 1956 roku powrócił do parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie, gdzie przeprowadził remont kościoła i salek katechetycznych. Ponownie zlecił Adamowi Bunschowi wykonanie mozaikowej Drogi Krzyżowej oraz mozaik nad ołtarzami bocznymi. Od 1956 roku przez dwadzieścia lat pełnił funkcję dziekana dekanatu chorzowskiego, przez dziewiętnaście lat był członkiem Rady Kapłańskiej, a w latach 1977–1992 kanonikiem honorowym Kapituły Katedralnej w Katowicach.
Przyczynił się do wybudowania dwóch chorzowskich kościołów: pw. św. Floriana oraz pw. Ducha Św. Zmarł 26 grudnia 1992 roku w Katowicach-Brynowie i został pochowany na cmentarzu parafialnym parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie.
Bibliografia
- Poczet Chorzowian – Gerard Bańka
- ks. Henryk Olszar, biogram w: Chorzowski Słownik Biograficzny t. 3, wyd. Muzeum w Chorzowie, Chorzów 2011 (s.2-4)
Życiorys
Gerard Paweł Bańka
Gerard Paweł Bańka (ur. 18 sierpnia 1908 w Gliwicach, zm. 26 grudnia 1992 w Katowicach) był polskim księdzem rzymskokatolickim, proboszczem parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie oraz dziekanem dekanatu chorzowskiego. Był szykanowany przez władze PRL.
Życiorys
Gerard Bańka urodził się 18 sierpnia 1908 roku w Gliwicach, gdzie rozpoczął edukację w szkole podstawowej, a następnie w gimnazjum. W 1922 roku przeprowadził się z rodziną do Katowic, kontynuując naukę w Państwowym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza. W 1927 roku uzyskał świadectwo dojrzałości i wstąpił do Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie oraz podjął studia teologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Święcenia kapłańskie otrzymał w czerwcu 1932 roku.
Swoją pracę duszpasterską rozpoczął w parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Mysłowicach. Był katechetą w Miejskim Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczym Męskim oraz w gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Katowicach. We wrześniu 1933 roku został katechetą w Miejskim Gimnazjum Żeńskim w Katowicach. W październiku 1935 roku biskup Stanisław Adamski powierzył mu obowiązki kapelana harcerskiego hufca żeńskiego w Katowicach oraz moderatora szkolnej Sodalicji Mariańskiej.
Po wybuchu II wojny światowej został wikariuszem substytutem w parafii pw. Matki Bożej Królowej Różańca Świętego w Łaziskach Górnych, gdzie odbudowywał spalony kościół. Po wojnie powrócił do pracy katechetycznej w żeńskim gimnazjum w Katowicach. W sierpniu 1947 roku przeniesiono go do parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie, gdzie początkowo był administratorem, a następnie proboszczem. W 1948 roku został kapelanem wojskowym, odprawiając msze św. w koszarach w Katowicach, Gliwicach i Tarnowskich Górach. W 1952 roku z jego inicjatywy krakowski malarz Adam Bunsch wykonał polichromię w kościele parafialnym.
W okresie PRL był szykanowany przez władze, oskarżany o współpracę z hitlerowcami i zły wpływ na młodzież. W 1953 roku został pozbawiony funkcji proboszcza pod naciskiem władz, a jego miejsce zajął "ksiądz patriota" Piotr Kowolik. Przez ponad rok bronił się przed usunięciem z parafii, ale ostatecznie został administratorem parafii św. Piotra i Pawła w Woszczycach, gdzie przeprowadził remont ogrzewania w kościele.
W grudniu 1956 roku powrócił do parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie, gdzie przeprowadził remont kościoła i salek katechetycznych. Ponownie zlecił Adamowi Bunschowi wykonanie mozaikowej Drogi Krzyżowej oraz mozaik nad ołtarzami bocznymi. Od 1956 roku przez dwadzieścia lat pełnił funkcję dziekana dekanatu chorzowskiego, przez dziewiętnaście lat był członkiem Rady Kapłańskiej, a w latach 1977–1992 kanonikiem honorowym Kapituły Katedralnej w Katowicach.
Przyczynił się do wybudowania dwóch chorzowskich kościołów: pw. św. Floriana oraz pw. Ducha Św. Zmarł 26 grudnia 1992 roku w Katowicach-Brynowie i został pochowany na cmentarzu parafialnym parafii pw. św. Jadwigi w Chorzowie.
Bibliografia
- Poczet Chorzowian – Gerard Bańka
- ks. Henryk Olszar, biogram w: Chorzowski Słownik Biograficzny t. 3, wyd. Muzeum w Chorzowie, Chorzów 2011 (s.2-4)
